Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile 78 ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini saygılarımızla arz ederiz.


GEREKÇE
Eğitim; bir miletin ileri noktalara gelmesindeki en önemli değerlerden biridir. Her millet eğitimini kuvvetlendirmek kaydıyla ilerlemesini sağlar. Temel eğitimin artık yetersiz olduğunu anladığımız günümüzde, İlköğretimden sonraki eğitim, yani Üniversite eğitimi, büyük önem kazanmaktadır. Yüce milletimizin aydınlık ümidi olan gençlerimizin daha iyi şartlarda bu hakkı elde etmeleri açılacak üniversitelerin adedi ve kalitesiyle orantılıdır. Kurulacak her yeni üniversite, yurdumuzun gerek sınır komşuları ve gerekse ticaret yaptığı komşularıyla ilişkisinin seviyesini yükseltecektir. Bu seviye, önderlik yaptığı coğrafyada okumuş insan sayısının fazlalığıyla beraber, örnek olma konumunu da sağlamlaştıracaktır. Bir tarafı Asya, bir tarafı Avrupa olan yurdumuzun Orta Asya ve Orta Doğu'nun eğitim-kültür lideri olması fırsatı, önemini her geçen gün hissettirmektedir.

Bitlis, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Van Gölü'nün Batısında yer alır. Dağlar arasında 1400 metre yükseklikte bir yayla üzerinde kuruludur. M.Ö. 3000 yılında kurulmuş ve 5000 yıllık bir tarihe, medeniyete ev sahipliği yapmış bir ildir. İlimiz, 20. Yüzyıl başlarına kadar 6 medrese, 1 askeri Rüştiye, 12'si yabancı olmak üzere 32 lise ve ortaokula sahip olup, birçok siyaset, ilim ve devlet adamının yetişmesine topraklık etmiştir. Dönemin yüksek okulları olan medreselerde; fen bilimleri, felsefe, tasavvuf, siyaset, ahlak, mantık, tıp, astronomi, hadis, Kur'an, tefsir ve diğer dini ilimler verilmekteydi. Geçmişinde ilimin dağa taşa işlendiği bu tarihi şehir, maalesef bu yüzyılın başından, 1987 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'ne bağlı iki yıllık Meslek Yüksekokulu'nun açılmasına kadar üniversite ortamından mahrum kalmıştır. Bugün Bitlis merkez ve ilçelerinde 6 adet Meslek Yüksek Okulu (Van Yüzüncü Yıl'a bağlı) bulunmaktadır. 2113 öğrencinin eğitim-öğretim gördüğü bu yuvalar şüphesiz büyük değer taşımaktadır ama Bitlis'in kültürel geçmişi ölçü alındığında yeni açılacak fakülte ve yüksek okullarla bu değer daha da arttığı gibi "Bitlis" adıyla anılması bu değeri daha da güçlendirecektir.

Ulu Önder Atatürk 13 Kasım 1916' da Bitlis'e gelmiş ve 15 Kasım 1916'da Bitlis'te bulunan Rahva Ovası'nda, Yarbay Ali Çetinkaya komutasındaki Türk taburuna tatbikat yaptırdıktan sonra şu tarihi sözleri söylemiştir:" Burada bir Şark Üniversitesi kurulmalıdır."

Gazi Paşa, Rahva Ovası'nda sarfettiği bu değerli sözleri unutmamış ve 1 Kasım 1937'de TBMM'de şöyle konuşmuştur: "Bunun için bu memleketi şimdilik üç büyük kültür bölgesi halinde mütalaa ederek Garp Bölgesi için İstanbul Üniversitesi'nde başlanmış olan ıslahat programını daha radikal bir tarzda tatbik ederek Cumhuriyete cidden modern bir üniversite kazandırmak, merkez bölgesi için Ankara Üniversitesi'ni az zamanda kurmak lazımdır. Ve Doğu Bölgesi için Van Gölü sahillerinin en güzel bir yerinde her şubeden ilkokulları ile ve nihayet üniversitesiyle modern kültür şehri yaratmak yolunda şimdiden faaliyete geçilmelidir. Bu hayırlı bir teşebbüsün Doğu vilayetlerimiz gençliğine bahşedeceği feyiz, Cumhuriyet hükümeti için ne mutlu eser olacaktır."

Ulu Önder, yine 1 Kasım 1937 tarihli Meclis konuşmasında "Yüksek tahsil gençlerini, istediğimiz ve muhtaç olduğumuz gibi milli şuurlu ve modern kültürlü olarak yetiştirmek için İstanbul Üniversitesi'nin tekamülü, Ankara Üniversitesi'nin tamamlanması ve Şark Üniversitesi'nin, yapılan etütlerle tespit edilmiş olan esaslar dairesinde, Van Gölü civarında kurulması mesaisi hızla ve önemle devam edilmektedir" demiştir.

Anlaşıldığı gibi Atatürk, Doğu'ya eğitimin hızlı ve iyi şekilde ulaşması için konuyu sık sık gündeme getirmiş ve Doğu'ya kurulacak Şark Üniversitesi'nin yerini de Bitlis olarak tespit etmiştir. Ne yazık ki geçen süre zarfında bölgedeki bir çok il bu imkanı elde ederken, Ulu Önder'in tarihi vasiyeti olmasına karşı Bitlis, bu hakkından mahrum kalmıştır.

1953 yılında Tatvan sahillerine kereste, kum ve çimento dökülerek Şark Üniversitesi'nin temeli atılmıştır. 1994 yılından itibaren ilin sivil toplum örgütleri önderliğinde yapılan toplantılar sonucunda 17.000 dönümlük arsa, imar planında üniversite alanı olarak ayrılmıştır. Kenetlenen Bitlis halkı başlattığı imza kampanyasında kısa sürede 20.000 imzayı aşmıştır. Kampanya çığ gibi büyümektedir.

Bitlisli gençler, okuma isteği olan gençlerdir. Ancak tek başına bu istek, yetersiz kalmaktadır. Bu kutsal istek, eğitim şartlarının iyileştirilmesi ile mümkündür. Günümüz şartlarında Bitlis'e bir üniversite açılmasını sağlarsak, bölge ve ülke ekonomisine büyük katkı sağlamış oluruz. Açılan üniversite bölge halkına iş olanağı sağladığı gibi; halkın moral seviyesini yukarılara taşıyacaktır.

Bugün bulunduğumuz noktada ilimizin de için de bulunduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde birer üniversite kurulmuş durumdadır. ( Van, Erzurum, Elazığ, Malatya, D.Bakır, Kars ) Ayrıca Muş, Ağrı, Siirt, Batman, eksenli bölge coğrafyasında içinde fakülte olmayan tek il ne yazık ki Bitlis'tir. Oysa Bitlis'te bugün mevcut bulunan yüksekokul sayısının 6'yı bulması, artık bir fakültenin acilen kurulması gerekliliğini açığa çıkarmaktadır.

İlimizde diğer illere okumaya giden gençlerin büyük bölümü, Eğitim Fakülteleri'ni tercih etmektedir. Bu durum, Eğitim Fakültesi'nin Bitlis için ihtiyaç olduğunu ispat etmektedir. Ayrıca Bitlis'in bir tarım şehri olması Ziraat Fakültesi'ni zorunlu kılmaktadır. Tarım kadar hayvancılığın da ilin hem geçişinde
hem de bugününde büyük önem arz etmesi Veterinerlik Fakültesi ihtiyacını ortaya koymaktadır. İlimizde bulunan 6 adet yüksekokuldan 5'inde iktisat eğitimi verildiğinden dolayı İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi de kurulması gereken fakültelerdendir. Diğer yandan Bitlis'in tarihi konumu, Selçuklu mezar taşlarının varlığı, oldukça gelişmiş bir halk kültürüne sahip olması, Güzel Sanatlar Fakültesi'nin kurulmasının fayda sağlayacağı görüşünü kuvetlendirmektedir.

Fiziki açıdan, mevcut Meslek Yüksekokulları'nın binaları, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün " Metem " projesi kapsamında kullanıma açacağı binalar, Bitlisli işadamlarının yaptırmayı taahhüt ettiği binalarla birlikte, bir sorun kalmayacaktır. Yurtkur'a ait mevcut öğrenci yurdu, küçük bir düzenlemeyle 1200 kişilik bir kapasiteye çıkarılabilecektir. Bu düzenleme de Bitli'te yaşayan gençler kadar, çevre illerden Bitlis'e okumaya gelen gençlerin barınma ihtiyacını ziyadesiyle karşılayacaktır.

Şu an yurdumuzun güzide üniversitelerinde öğrenci yetiştiren Bitlisli değerli hocalar Şark Üniversitesi ile beraber birikimlerini bu yönde harcayacaklarını belirtmiş ve gelişmelere katkı sağlamak için heyecanla çalışmalara koyulmuşlardır. Anılan Bitlis'li hocalar profösör yada doçent düzeyinde olmakla beraber, çevrelerindeki diğer hocaların da konuya çok sıcak baktıklarını vurgulamışlardır.

Altyapısı büyük oranda mevcut olan üniversite projemizin hayata geçirilmesinde Yüce Atatürk'ün vasiyeti kadar Bitlis halkının bunu haketmiş olması ve gençlerin kişiliklerini bulup vatana hayırlı birer birey olarak yetişmesi, bize ışık tutan meşaleler olmalıdır.

Saygılarımızla.